ora et labora et lege - las uras canonicas

La tradiziun benedictina vegn tradiziunalmain descrit cun "ora et labora" (ura e lavura). Questa maxima deriva la temp medieval tardiv. Cumplettamain ha ella num "ora et labora et lege". Quests trais verbs expriman la sintesa da la tradiziun benedictina: ura, lavura, legia.

Ora - ura

„Cur ch'ins auda il segn per il cult divin,
duain ins immediatamain metter tut or dal maun
e vegnir nà en gronda prescha.“ (RB 43,1)

A l'uraziun na dastgan ins preferir nagut auter, uschia stat quai en la regla dal S. Benedict. En 13 chapitels descriva el l'urden da las singulas uras canonicas durant l'enviern, durant la stad e da la dumengia. El determinescha precis, quals psalms ch'èn da chantar cura, ma el dat er blera libertad a la priura. Per Benedict èsi impurtant che tut ils muntgs e tut las mungias chattian quai ch'els tschertgan. Ina distincziun moderada è centrala per manar ina cuminanza claustrala. Uschia duai la priura "en tut esser moderada per che las fermas chattian quai ch'ellas tschertgan e per che las deblas na scappian betg." (RB 64,19).


Las mungias da Müstair sa radunan tschintg giadas al di per las uras canonicas. Ellas reciteschan mintga di il rusari e celebreschan cult divin. Il di cumenza a las 5.30 cun la vigilgia, l'emprim temp d'uraziun dal di liturgic: "Segner, avra mes lefs, per che mia bucca proclameschia tes laud." A l'aurora, a las 7.05 festiveschan las mungias las laudes ch'èn emplenidas da la glisch e discurran dal sulegl che alva sco simbol per Cristus. Suenter vegn celebrà cult divin. A las 11.00 uran las soras l'uraziun da mezdi, avant ch'ellas mangian ensemen gentar. A las 17.00 sa radunan las soras benedictinas da Müstair per urar il rusari, gist suenter a las 17.30 celebreschan ellas las vespras, cun las qualas i finescha la lavur dal di. Laudes e vespras èn las staziuns liturgicas centralas dal di benedictin. La saira, a las 19.30 vegn urà la cumplet, l'uraziun da la notg. Il di è a fin, la priura dat la benedicziun a sias soras ed i cumenza il grond taschair enfin suenter il cult divin al proxim di.

Las mungias benedictinas da Müstair celebreschan lur uras canonicas en ils mais da stad sin la galaria da las mungias da la baselgia claustrala. Visitaders dastgan gugent assister a l'uraziun e chattar contemplaziun ed equiliber intern tras il recitar dals psalms.

Labora – Arbeite

Las mungias da Müstair lavuran en il iert, ellas fan retgamadas e lavurs da maun, ellas tgiran la chasa dals giasts, ed en pli datti lavurs en il biro ed en la chasada. Er sche quai dat adina dapli persunal mundan davos ils mirs-claustra, èsi tuttina impurtant ch'il spiert benedictin penetreschia er en la lavur.

Benedict parta en il di uschia ch'ils differents temps da lavur na vegnian betg memia lungs. Els vegnan adina puspè interruts cun uraziun, lectura u reuniuns da las soras. Uschia po la concentraziun meglier vegnir mantegnida.

Lege – legia

„L'oziusitad è l'inimi da l'olma.
Perquai duain ils frars esser occupads
a temps determinads cun lavur manuala
ed ad auters temps determinads
cun lectura spirituala.“ (RB 48,1)

Benedict determinescha precis la lunghezza dal temp da lavur e dal temp da lectura. Nus discurrin da "lectio divina", lectura sontga. Quai èn texts edifitgants che duain vegnir legids plaunamain. Mintga pled duai luar en la bucca ed intimar a la meditaziun. I na sa tracta betg, sco tar in artitgel da la gasetta, da "scannar" svelt il text per vegnir a savair svelt il pli nov da la politica, da l'economia u dal sport. Il cuntrari ston ins recepir la lectura spirituala internamain. Ins sto s'avrir per il text ed al interiurisar.

La lectura spirituala vegn fatga individualmain, dentant er communablamain tar il gentar e tar la tschaina. Las soras mangian quietamain e taidlan a la mungia che prelegia. Uschia na retschaivan las mungias betg be nutriment per il corp, mabain er per il spiert e per l'olma.